Cót Két

Blog chia sẻ tri thức

Lịch sử

Điều gì đã làm nên thành công của quân đội La Mã

Cuối thế kỷ  6 TCN, sau khi đánh đuổi người Illut, người La Mã bắt đầu thành lập nhà nước của riêng mình. Sau này sự hưng thịnh của đế chế La Mã đã làm thay đổi sâu sắc tình trạng một vùng rộng lớn kéo dài từ châu Âu sang châu Á và Bắc Phi. Vì sao quân đội La Mã cổ đại có thể tung hoành khắp thế giới như vậy?

Quân đội La Mã đã thấy được hạn chế của mô hình chiến đấu cũ

dép chiến binh la mã cổ đại
Dép chiến binh La Mã cổ đại

Ngay từ buổi ban đầu, đế quốc La Mã đã xây dựng một đội quân rất hùng mạnh. Ban đầu đội quân này vẫn tiếp tục sử dụng đội hình chiến đấu mang phong cách Hy Lạp là trọng giáp phương trận (vũ khí nặng trận vuông) mà người Illut, kẻ thống trị người La Mã đã từng áp dụng. Mô hình trọng giáp phương trận trong đó quân đội dùng chủ yếu do bộ binh mang mộc hình tròn và lao nhọn tạo thành. Sau đó ít lâu, người La Mã bắt tay xây dựng quân đội hiện đại hóa.

Sau khi Ittaluria dần dần suy thoái, trong các cuộc chiến tranh với các đông minh Latin và các bộ lạc khác trên bán đảo Italia, đội hình trọng giáp phương trận đã bộc lộ mặt hạn chế của nó. Địa hình Italia không bằng phẳng rất khó cho việc điều động các loại vũ khí trang bị cồng kềnh nặng nề, khó chỉ huy điều khiển hai sườn của đạo quân, hơn nữa rất dễ bị quân các bộ tộc tập kích từ hai cánh.

Những cải tiến về chiến thuật và trang bị chiến đấu của quân đội La Mã

đội quân la mã bày binh bố trận
Quân đội La Mã bày binh bố trận

Vào đầu thế kỷ  4 TCN, tổ chức quân sự mới của người La Mã đã xuất hiện – những quân đoàn mang tính cơ động cao. Lực lượng của quân đoàn không cố định, nhiều ít tùy theo tình hình chiến trận. Bộ binh căn cứ vào tuổi tác và kinh nghiệm chiến đầu biên chế thành thê đội. Thê đội 1 được gọi là Hastadi, thê đội 2 gọi là Purinspus. Binh lính hai thê đội này có độ tuổi trung bình khoảng 30, có thời gian đi lính 7 năm. Thê đội 3 gọi là Teswasw – đội quân có binh lính đã qua nhiều trận mạc. Sự lão luyện và trưởng thành của họ giúp cho việc cổ vũ tinh thần binh lính.

Về phương diện chiến đấu, chỉ có binh lính thê đội 3 mới được sử dụng giáo dài, còn binh lính thê đội 1 và 2 chủ yếu sử dụng lao dài khoảng 2,075 mét gọi là Pilumu. Các  lao được gắn với nhau bằng các loại gỗ tròn, đầu lao bọc sắt. Khi dùng lực quá mạnh đầu lao dễ bị cong và gãy. Khi mũi lao đâm vào mộc hoặc áo giáp sẽ khiến cho đối thủ không chống cự lại được. Sau khi ném lao dài vào quân địch, thê đội 1 lập tức vung kiếm xung phong vào đội hình vào đội hình quân địch đánh giáp lá cà. Nếu thê đội 1 tấn công không thành công, người sống sót lập tức tập hợp về thê đội 2. Lúc đó, thê đội 2 tiếp tục công phá mãnh liệt. Nếu hai lần tấn công đều thất bại, người sống sót sẽ rút về phía sau thê đội 3. Sau khi chấn chỉnh đội hình, thê đội 3 có nhiệm vụ chĩa mâu dài ra phía trước, tạo ra một bức bình phong an toàn bảo vệ cho đội hình rút lui về phía sau.

Sau này vũ khí chiến đấu chủ yếu của quân đoàn La Mã là kiếm Tây Ban Nha. Tương truyền, khi chiến đấu ở chiến trường Tây Ban Nha với người Carthage, người La Mã đã mang những thanh kiếm này về Italia. Kiếm Tây Ban Nha là loại kiếm sắc to bản, dài khoảng 70 cm được chế tạo đặc chủng dùng để đâm chém đối phương. Đây là loại vũ khí rất hữu hiệu trong chiến tranh.

Quân đội La Mã gặt hái thành công từ phương thức chiến đấu mới

quân đội la mã hùng mạnh
Quân đội La Mã nổi tiếng với sự kỷ luật và trung thành

Với ưu thế về quân số, sự linh hoạt về chiến thuật và sức mạnh của vũ khí trong các cuộc chiến tranh người La Mã đã tạo ra những chiến tích huy hoàng. Tuy nhiên, trong tất cả các nhân tố tạo ra thắng lợi, người La Mã chủ yếu dựa vào tố chất và sự trung thành của tướng sĩ quân đoàn. Để minh chứng cho điều này, vào năm 200 TCN tướng Hy Lạp Xenophon đã nói khi nhớ lại các trận đánh với quân La Mã: “Khi đối mặt với vũ khí và chiến mã của địch, họ luôn có thái độ rất bình tĩnh, nhưng người như vậy bao giờ cũng chiến thắng trên chiến trường”.

Vào năm 197 TCN, người La Mã đã đánh bại mô hình trận vuông của Macedonia của Philip V ở Sinosai Thessaly Hy Lạp, từ đó tạo ra một kỳ tích mới: “Một đế quốc mới chỉ đạo chiến tranh theo phương thức mới trỗi dậy”.

Rõ ràng tính ưu việt của mọi chiến thuật cần được chứng minh trong thực tiễn. Cần biết rằng, thời đó ảnh hưởng của trọng giáp phương trận – một phương thức tác chiến mang phong cách Hy Lạp khá lớn. Nhưng với một cải cách lớn về chiến thuật, người La Mã đã có một thành công vĩ đại và khiến đội quân hùng mạnh của mình luôn vô địch trên mọi đấu trường. Nhưng người phát minh ra chiến thuật quân đoàn La Mã là ai? Ông ta dùng lý luận quân sự đơn thuần hay kế sách  gì để thuyết phục triều đình La Mã cố chấp nhận phương thức tác chiến mới? Do thời đại La Mã cổ cách ngày nay rất xa, lại thiếu các tư liệu ghi chép tường tận, cho nên đến nay điều này vẫn còn là một câu đố chưa có lời giải.

Trả lời

Theme by Cót Két