fbpx

Cót Két

Blog chia sẻ tri thức

Lịch sử

Vì sao Napoleon thất bại ở trận Waterloo?

trận waterloo

Mùa xuân năm 1815, sau một thời gian bị cầm tù ở đảo Elba (Italia), Napoleon bí mật trốn về Paris, nhanh chóng nắm lại chính quyền Pháp. Tin này khiến vua chúa các nước châu Âu đề vô cùng hoảng hốt, hối hả tổ chức lực lượng quân sự đồng minh chống Pháp. Họ hy vọng với lực lượng áp đảo có thể đánh bại triệt để Napoleon. Trận Waterloo có nguồn gốc từ đó.

Cái chết của Napoleon – bí ẩn lịch sử chưa có lời giải đáp

Diễn biến không thuận lợi trước trận Waterloo

napoleon trong trận waterloo
Napoleon trở lại nắm binh quyền (Nguồn sưu tầm)

Napoleon nhanh chóng tổ chức lại quân đội. Ông biết phải từng bước đánh bại từng cánh quân trong khối liên minh khổng lồ này. Cụ thể là giải quyết trận đánh tiêu diệt Liên quân Anh Phổ trước khi đại quân Nga Áo đến hợp nhất. Cánh đồng Waterloo trên nước Bỉ chính là nơi diễn ra trận đánh nổi tiếng này. Nhưng cuộc chiến lần này đã không phát triển theo hướng của nhà quân sự thiên tài Napoleon.

Trước hết thống chế Ney – được lệnh đánh chiếm thủ đô Brussel để kiềm chế quân Anh lại do dự chậm chạp. Sau này khi quân đội hai bên giao chiến kịch liệt, Napoleon lại ra lệnh cho quân đoàn của Darlon thuộc hạ của Ney tấn công sau lưng quân Phổ, kết hợp với quân chủ lực cùng đánh giáp công quân Phổ. Song Darlon đã không hiểu được mệnh lệnh, lại cho quân tiến về Fletal phía sau quân Pháp, khiến cho trận đánh mang tính quyết định này bị lỡ gần 2 giờ đồng hồ. Khi Darlon quay lại tiến vào phía sau quân Phổ lại bị thống chế Ney không nắm được tình hình điều đi. Lúc này, quân Anh đã nằm trong tầm đại bác của Darlon, song ông ta chấp hành một cách mù quáng mệnh lệnh của Ney rút pháo đi khiến cho quân Pháp bỏ lỡ thời cơ tiêu diệt hoàn toàn quân Anh để kết thúc thắng lợi hoàn toàn trận đánh.

Ngoài ra, ngày hôm trước trận đánh Waterloo, khi Napoleon truy kích quân Anh, chính lúc quân đội hai bên sắp giao chiến thì trời lại mưa lớn. Trong phút chốc, đường xá lầy lội, nhiều đoạn bị hỏng do mưa xối, kỵ binh Pháp buộc phải ngừng truy kích. Điều này khiến quân Anh đang chạy tán loạn như được cứu thoát. Sáng sớm hôm sau, trận mưa to suốt đêm vẫn gây trở ngại cho cuộc truy đuổi của quân Pháp. Họ không thể tấn công theo đúng kế hoạch được nữa. Napoleon là người giỏi dùng chiến thuật cơ động cũng không có cách nào phát huy tác dụng của pháo binh và kỵ binh trong thời tiết như vậy. Mãi đến trưa cùng ngày, quân Pháp mới bắt đầu cuộc tấn công. Điều này tạo cơ hội nghỉ ngơi và củng cố trận địa cho quân Anh.

Sự xuất sắc của tướng Wellington cùng lực lượng áp đảo của quân đồng minh

wellington trong trận waterloo
Trận Waterloo đã mang đến danh tiếng cho Wellington (Nguồn sưu tầm)

Trưa ngày 18/6, ba tiếng đạn pháo đã mở màn cho trận Waterloo. Đội kỵ binh Pháp ào ạt xông lên tiến vào Hougoumont, quân Anh tổ chức phòng ngự ngoan cường chống trả bằng những loạt hỏa lực cực mạnh.

Nhưng Napoleon đã đánh giá thấp viên bại tướng của mình. Wellington qua nhiều lần thất bại, đã hiểu phong cách tác chiến và tư tưởng chiến thuật độc đáo của Napoleon. Ông ta nhanh chóng nhận ra ý đồ thật sự của việc cánh trái quân Pháp tiến công, chỉ phái một số ít quân cận vệ đi ứng cứu Hougoumont, còn đại quân vẫn bất động chờ chủ lực quân Pháp ở mặt trận chính diện.

Kết quả, quân Pháp giả vờ tấn công Hougoumont quá mỏng nên thành trận kịch chiến kéo dài. Sau vài giờ, hai bên thương vong rất lớn.

Trước tình trạng này, Napoleon bắt buộc phải thay đỏi kế hoạch. Ông hạ lệnh quân chủ lực tấn công trung tâm phòng tuyến – nông trang La Haye Alliance. Một giờ rưỡi chiều, 80 khẩu đại bác Pháp đồng thời nhả đạn, kỵ binh chi viện, bộ binh phát động tấn công, nhưng khi tiến vào bên trong đã bị quân Anh bố phòng dày đặc, chống cự mãnh liệt. Bốn sư đoàn dàn hàng ngang, 200 người dùng trận thế dày đặc, nhất loạt tiến công. Sau khi quan sát, Wellington chỉ huy các sư đoàn kỵ binh xông ra quyết chiến. Napoleon bèn phái kỵ binh, cận vệ đẩy lùi quân Anh nhưng vẫn không đột phá được phòng tuyến này.

Cuộc chiến đáu ác liệt diễn ra cả buổi chiều mãi không dứt. Quân hai bên đều dốc toàn bộ sức lực vào trận đánh này, vì vậy cả hai bên đều bị tổn thất nặng phải bước vào thế giằng co. Đến lúc hoàng hôn biết lực lượng phòng ngự của Wellington suy yếu, đích thân Napoleon quyết định tung nốt lực lượng dự bị chiến lược cuối cùng dự định giải quyết gọn ghẽ chiến trường. Quả nhiên tuyến phòng ngự của quân Anh bắt đầu tan giã khi đội cận vệ xung phong nhưng cũng chính vào lúc đó 30.000 quân tiếp viện Phổ do thống chế Bliiche chỉ huy đã xuất hiện bên sườn phải quân Pháp, còn viện binh Pháp do Grouchy chỉ huy chẳng thấy bóng dáng đâu. Tình hình chiến trường đột ngột thay đổi hẳn, quân Anh như chết đuối vớ được cọc lập tức chuyển thủ thành công, dốc toàn bộ lực lượng phản công quân Pháp phối hợp với cánh quân vu hồi mới tiếp viện.

Bị tấn công cả 3 mặt với lực lượng áp đảo, quân Pháp vừa liều chết chống trả vừa từ từ rút lui bằng đội hình ô vuông kinh điển. Napoleon xuống ngựa trong tình trạng mặt mày trắng bệch, nước mắt lưng tròng rút qua bãi chiến trường đầy xác chết trở về thủ đô Pari. Sau trận đánh Warterloo, đã có hai vạn rưỡi quân Pháp chết và bị thương, quân Pháp hầu như mất toàn bộ pháo binh, thủ đô Pari lại trong tình trạng mấy chục vạn quân Áo trong khối liên minh áp sát biên giới, phía sau họ còn có hàng chục vạn quân Nga. Tất cả điều này đang dồn Napoleon vào cảnh tuyệt vọng. Sau vài đêm suy nghĩ, cuối cùng ông ta tuyên bố thoái vị và chịu đi đày.

Đâu mới là nguyên nhân dẫn đến thất bại của Napoleon trong trận Waterloo

napoleon đã đại bại ở trận waterloo
Napoleon đã thất bại hoàn toàn trong trận Waterloo (Nguồn sưu tầm)

Thất bại của vị hoàng đế bách chiến bách thắng, kẻ thù không thể đánh bại từng khuynh đảo khắp biên giới châu Âu đã khiến các nhà sử học tốn biết bao nhiêu giấy mực phân tích mổ xẻ. Nguyên nhân thất bại của chiến dịch Warterloo còn gây hứng thú lớn cho các nhà sử học và nhà bình luận quân sự trong nhiều thập kỷ sau đó.

Có người cho rằng, do 20.000 quân của Grouchy sau khi truy đuổi tàn quân Phổ của thống chế Bliiche đến chiến trường Warterloo quá chậm khiến cho toàn bộ quân Pháp ở đầu bị hủy diệt. Trước trận đánh đó lực lượng đôi bên coi như ngang nhau. Quân Pháp có tới 72.000, quân Anh có 70.000, viện binh bên nào đến trước bên đó sẽ thắng. Có người lại cho rằng, thời tiết là nhân tố quan trọng trong trận đánh này. Nếu trời không mưa, kỵ binh vận động tốt hơn và nhất là trận đánh được Napoleon phát động sớm hơn. Quân Pháp có thể đã làm chủ chiến trường và đủ thời gian đánh chặn viện binh của Bliiche.

Ý kiến đông đảo nghiêng về nguyên nhân chủ yếu do Napoleon dùng binh sai lầm. Vấn đề ở chỗ, lúc đó Napoleon thiếu tướng thiện chiến và biết phối hợp hành động. Davu bị vây ở Hamburg, Muyra không thể kịp thời đến từ Napoli, Macena vẫn còn đang chinh chiến ở Tây Ban Nha. Tuy trong tay có rất nhiều tướng giỏi, song vào giờ phút quan trọng nhất ông ta lại không có ai giúp đỡ. Đây chính là bi kịch lớn nhất trong cuộc đời huyền thoại Napoleon.

Những nhà nghiên cứu quân sự trên thế giới luôn tổ chức những cuộc thảo luận nhằm tìm kiếm những nhân tố có ảnh hưởng quyết định đến sự thất bại cuối cùng của trận đánh này. Tuy nhiên, từ đó đến nay không có một ai đưa ra những luận chứng thuyết phục nhất. Đến nay, câu hỏi vì sao Napoleon thất bại trong trận Waterloo vẫn chưa được giải đáp. Mặc dù không ai có thể phủ nhận tài năng của Napoleon. Trận Waterloo là trận chiến cuối cùng của Napoleon trong sự nghiệp lẫy lừng của vị tướng tài ba này.

Please follow and like us:

Trả lời

Theme by Cót Két